De 5 prana’s

Het woord prana is afgeleid van pra-, dat eerst, continue of vooruit betekent en -ana, dat ademen, leven of bewegen betekent. Vrij vertaald is prana levenskracht, levensenergie, vitaliteit en de ademhaling.

Prana is een onderdeel van prakriti, de natuur. Prana is de ‘vonk’, een subtiele oerenergie, die de natuur in beweging zet. Alle materie is vol van prana, aangezien alle materie in de basis bestaat uit energie. Wij ademen deze levensenergie in als zuurstof en nemen deze tot ons in de vorm van zonlicht en voeding. 

Ons hele lichaam bestaat uit energie en is dus doordrongen van prana. Deze energie vervult verschillende functies in het lichaam en er zijn dus ook meerdere energiestromen in het lichaam waar te nemen. De samkhya filosofie maakt een onderscheid tussen 5 van deze energetische prana stromen. Deze worden vayu’s, winden, genoemd. Dit zijn prana vayu, udana vayu, vyana vayu, samana vayu en apana vayu. Samen houden ze alle fysieke systemen en vitale stelsels in het lichaam in stand.

Prana vayu

De energiestroom van prana vayu loopt van de hoofd, door de keel en de borst, tot aan het middenrif. Prana vayu reguleert alles wat we tot ons nemen. Het is verantwoordelijk voor de inademing en het ontvangen van zuurstof in de longen. Ook reguleert het de inname van eten en drinken. Alles wat we tot ons nemen via de zintuigen van waarneming verloopt via prana vayu.

Apana vayu

Apana vayu is actief in de onderbuik, tussen de navel en de bekkenbodem. Deze energiestroom is verantwoordelijk voor de uitademing. Verder reguleert apana vayu, als tegenhanger van prana vayu, alles wat we uitscheiden: urine, ontlasting, de menstruatie en geboorte.

Samana vayu

De derde energiestroom is samana vayu, dat zich bevindt tussen het hart en de navel. Deze vayu is ons innerlijke vuur. Het zorgt voor de spijsvertering en het functioneren van de buikorganen.

Udana vayu

Udana vayu is de energiestroom in de keel en het hoofd. Deze energie reguleert onze hormoonklieren, lympheklieren en de werking van de hersenen. Ook is udana vayu verantwoordelijk voor onze stem en gezichtsuitdrukkingen.

Vyana vayu

De laatste vayu doordringt het hele lichaam. Vyana vayu coördineert de andere 4 stromen van prana en zorgt voor een energiebalans in het lichaam. Het reguleert de bloedsomloop en zorgt voor de verspreiding van zuurstof, hormonen en voedingstoffen via het bloed. Ook is het verantwoordelijk voor o.a. de beweging van het lichaam, het geeft de signalen van de hersenen via het zenuwstelsel door aan de ledematen.

ontvang elke maand alle nieuwe blogs in jouw inbox

© 2026 Lieneke’s Yoga Company