Hoe werkt een mantra?
- Yoga met Lieneke
Een mantra is een zin, woord of geluid die je hardop zegt of in jezelf herhaalt, om je gedachten te leren beheersen. Het opzeggen van een mantra kan zuiverend werken doordat het helpt bij het loslaten van gedachten en emoties. Ook kan het een manier zijn om je concentratie vast te houden tijdens het mediteren. Mantra is een Sanskriet woord dat is samengesteld uit twee woorden, man- of manas, dat gedachten betekent en -tra, dat middel of instrument betekent. Een mantra is dus een ‘instrument van/voor de gedachten’.Â
Mantra’s zijn al millennia oud en werden voor het eerst beschreven in de Rig Veda. Priesters van toen gebruikten rituelen en mantra’s om de gunsten van de goden te verkrijgen. Ze geloofden dat de heilige woorden of klanken van mantra’s en gebeden spirituele krachten in zich hadden. Dit principe is te verklaren met behulp van de yogafilosofie.Â
Door volmaking van nirvichara samapatti ontstaat een spirituele zuiverheid. De intuïtieve wijsheid (prajna) die je opdoet in die staat is gevuld met waarheid.
Yoga Sutra's van Patanjali 1.47 en 1.48
Nirvichara samapatti is een hoog stadium van samadhi. Je bent hierin zo diep in concentratie verzonken dat je geheel één bent met het object van concentratie. Je denkvermogen is leeg, vrij van gedachten, gevoelens en afleiding. Deze staat van concentratie leidt tot een speciale vorm van intuïtieve kennis of wijsheid, dit noemt Patanjali prajna. Prajna is ‘gevuld met waarheid’, in andere woorden, het is een staat van openbaring.Â
De wetenschap van mantra hangt samen met dit principe van openbaring. De wijsheid die een persoon ontvangt in een hoog stadium van concentratie, kan worden doorgegeven door middel van klanken of woorden. Deze persoon, die een zuiver denkvermogen heeft, kiest woorden die een verbinding kunnen vormen voor anderen met deze hogere staten van kennis en bewustzijn. De woorden worden een drager van deze innerlijke waarheid.Â
Dit is waarom het belangrijk is om niet alleen de woorden of klanken te herhalen, maar om tegelijkertijd ook te contempleren op of diep na te denken over de betekenis van de mantra. Op deze manier kun je verbinding maken met de waarheid die deze woorden bevatten. Dit is ook precies de reden waarom mantra’s vaak niet lijken te werken. Door alleen de woorden mechanisch te herhalen en al snel op te geven, gebeurt er niets. Mocht je het geluk hebben om een persoonlijke mantra van iemand te ontvangen, dan legt hij of zij deze verbinding voor je, die je naar alle waarschijnlijkheid direct kan ervaren bij het opzeggen van jouw mantra. Â
Als je dit geluk niet hebt, is dit geen reden om niet met mantra’s te werken. In de Yoga Tattva Upanishad wordt het volgende gezegd over mantra yoga:Â
Door 12 jaar lang de mantra te herhalen, verkrijg je geleidelijk kennis van de guna's en het vermogen om het lichaam subtiel en licht te maken. Zelfs de minst geschikte sadhaka (beoefenaar) met een lage intelligentie kan mantra yoga beoefenen.
Yoga Tattwa Upanishad, vers 21 en 22
Met veel inspanning en geduld – 12 jaar is lang – kan zelfs de minste onder ons vorderen in mantra yoga!
Werken met een mantra
Er zijn talloze mantra’s. Wil je met een mantra aan de slag, kies er dan eentje die jou het meeste aanspreekt. Bestudeer de mantra vervolgens goed en verdiep je in de betekenis. De meest bekende mantra is de pranava mantra, de OM / OHM / AUM klank. Dit is de meest primaire oerklank van het universum, de vibratie van waaruit de schepping voortkomt en waar de schepping weer in opgaat. De pranava mantra legt de verbinding met het goddelijke, binnen de yoga Ishvara genoemd.Â
Om Shanti Shanti Shanti: OM vrede, vrede, vrede.Â
Lokah Samastah Sukhino Bhavantu: Mogen alle levende wezens in dit universum gelukkig zijn.Â
Om Namah Shivaya: OM ik buig voor Shiva.Â
ontvang elke maand alle nieuwe blogs in jouw inbox
© 2026 Lieneke’s Yoga Company





