Waarom ik een yoga opleiding maak zonder diploma

Het is deze maand precies 20 jaar geleden dat ik mijn eerste yogales volgde. Gegrepen door de yoga startte ik één jaar later mijn yoga opleiding. Deze opleiding heeft mijn leven helemaal veranderd, ik ben er letterlijk een beter mens van geworden. Het was doen-doen-doen met de houdingen en heel veel filosofie. Ik heb daar ontzettend veel van geleerd. Maar er was nauwelijks tot geen aandacht voor alignment, anatomie of het leren lesgeven. Toen ik als 23 jarige, net na mijn opleiding, gevraagd werd om mijn eerste lessen te geven, heb ik dit wiel voor mezelf nog uit moeten vinden. 

Niet alleen heb ik de 3-jarige opleiding afgerond, ik heb het tweede jaar nog een keer gedaan. Ik heb talloze workshops Iyengar Yoga gevolgd om beter te worden in de alignment van de houdingen. Daarnaast heb ik mijn universitaire studierichting veranderd en ben ik afgestudeerd met een master in Interreligieuze Spiritualiteitsstudies. Ik heb duizenden en duizenden uren geoefend en hoewel ik de laatste jaren fysiek wat milder ben geworden, begint elke ochtend nog steeds met meditatie en oefeningen. 

Tijdens de opleiding, die een keer in de twee weken op een zaterdag was, heb ik één opleidingsdag moeten missen, omdat ik zo ziek was dat ik letterlijk niet uit bed kon komen. Maar niet al mijn mede studenten waren even enthousiast. Een aantal van hen heeft misschien de helft van de opleidingsdagen maar gevolgd. Bijna niemand oefende dagelijks. En toch hebben zij hetzelfde papiertje ontvangen aan het einde van de opleiding.  

Het verhaal heeft dus twee kanten. Aan de ene kant doen yoga opleidingen ontzettend veel goeds voor mensen. Ik had die van mij absoluut niet willen missen. Aan de andere kant schieten veel yoga opleidingen tekort in hun inhoud en is de kwaliteit van het onderwijs laag. Opleidingen zijn veel duurder dan workshops, want – je krijgt een diploma en je kunt jezelf yogadocent noemen, waardoor het een verdienmodel is geworden voor veel studio’s. De populaire vorm van yoga opleidingen van 200 uur, die je in een half jaar (of een paar weken op een tropisch eiland) kunt volgen voor 2000 tot 3000 euro, waarna je je officieel kunt laten inschrijven als erkende yogadocent: hoe ver zijn we hierdoor wel niet verwijderd geraakt van de essentie van yoga? 

Daar komt nog eens bij dat veel mensen geen yoga opleiding volgen om zelf yogadocent te worden, maar om meer te leren over yoga. Mijn eigen motivatie om te beginnen aan een opleiding was ook puur persoonlijk; ik wilde zelfstandig leren oefenen en niet afhankelijk zijn van een docent voor lessen. Als ik niet gevraagd was om les te gaan geven aan het einde van de opleiding, was ik daar misschien wel nooit mee begonnen. Yoga opleidingen promoten dit ook actief: verdieping en persoonlijke ontwikkeling staan centraal. Maar waarom betalen we duizenden euro’s om meer te leren over yoga?

Zelf denk ik er al heel lang over om een opleiding te maken. Ik heb de kennis in huis, ik heb (een aantal van) de boeken al klaar. Maar wie ben ik – ongeacht of ik een erkende opleiding zou maken of niet – om iemand anders een diploma te geven en te zeggen, jij bent yogadocent? Want dit is wel wat mensen verwachten, dat ze een diploma krijgen, vooral als ze duizenden euro’s hebben betaald. Ongeacht hun niveau of begrip van de yoga. 

Het probleem zou makkelijk op te lossen zijn als ik mijn online programma gewoon een cursus zou noemen in plaats van een opleiding. Dan kan ik er een ‘bescheiden’ paar honderd euro voor vragen, net als alle andere online cursussen. Maar dat is niet wat het is, want wat ik heb gemaakt en wat ik nog ga maken – dat vormt toch echt een opleiding. Ik wil het echt anders doen en dat doe ik door voor mijn opleiding helemaal géén geld te vragen. Je betaalt voor de boeken, en dat is het. Ben de verandering die je zelf zou willen zien, dat is een beetje het motto. 

De opleiding wordt vrij toegankelijk voor iedereen. Je krijgt geen diploma, maar ook geen hoge factuur. Wat je wel krijgt is meer kennis over yoga. Een platform om je vragen neer te leggen. Motivatie om echt met de stof in de boeken aan de slag te gaan. Wat je hiermee doet is verder helemaal aan jou.

Het eerste onderdeel van de opleiding is 16 weken lang. Hierin vind je een dagelijks oefenprogramma, lessen over de houdingen, alignment en een beetje anatomie. Elke paar weken sluit ik af met een toets, die je ook echt moet halen wil je verder kunnen naar het volgende onderdeel. Je kunt de opleiding volgen in 16 weken, maar je mag er ook een jaar of langer over doen. Dit eerste onderdeel lanceer ik tegelijkertijd met het nieuwe Hatha Yoga Lesseries boek, heel binnenkort! 

In het volgende deel van de opleiding leer ik je alles over sequencing, het maken van yogalessen en het effect van yogahoudingen. Ik vraag hiervoor jouw geduld, want ik ben maar alleen en er zijn maar een beperkt aantal uren in een dag. Momenteel werk ik ook aan een introductie in de yogafilosofie en een boek over de individuele houdingen – over een aantal jaar is de opleiding dus al een stuk completer.