Yoga en Tantra: de Chakra’s
- Yoga met Lieneke
De Chakra’s vinden hun oorsprong niet in Hatha Yoga, maar in de traditie van Tantra. Het woord Chakra komt voor het eerst voor in de Veda’s en betekent ‘wiel’. In de Upanishaden wordt geschreven over de chakravartin, een koning die het wiel van zijn rijk draait en zo het rijk bestuurt vanuit een centraal punt.Â
Pas in de middeleeuwen, met de komst van Tantra, wordt het woord Chakra voor het eerst gebruikt als een aanduiding voor centrale energiepunten in het subtiele lichaam. Deze energiepunten bevinden zich langs de ruggengraat, van de basis – het staartbeen – tot aan de kruin van het hoofd. Beoefenaars van Tantra probeerden deze energie centra te beheersen door middel van ademtechnieken, oefeningen en mantra’s.Â
Het werken met Chakra’s verschilde per traditie: sommigen gebruikten maar een paar Chakra’s, anderen wel 16. De meeste tradities gebruikten 4 of 5 Chakra’s: het Muladhara Chakra (de basis), het Manipura Chakra (de navel), het Anahat Chakra (het hart), het Vishuddha Chakra (de keel) en het Sahasrara Chakra (de kruin).
Het systeem van 7 Chakra’s zoals we deze tegenwoordig kennen, werd tegen het einde van de 19e eeuw in het westen geïntroduceerd. De twee toegevoegde Chakra’s zijn het Svadhisthana Chakra (de geslachtsdelen) en het Anja Chakra (tussen de wenkbrauwen). Het populaire boek ‘De Chakra’s’, geschreven door C.W. Leadbeater uit 1927 (dat nog steeds gedrukt en verkocht wordt!) introduceerde kleuren voor elk van de Chakra’s. Ook kreeg elk Chakra haar eigen unieke symbolen en betekenissen toegekend.
Wat is Tantra?
Tantra is niet zo oud als yoga, maar is wel van grote invloed geweest op hoe we tegenwoordig yoga oefenen. Het is ontstaan aan het begin van de middeleeuwen in India, als een nieuwe weg om verichting te bereiken. Terwijl yoga vraagt om zelfbeheersing, onthouding en onthechting van het lichaam en het wereldse, vraagt Tantra om het leven volledig te accepteren, het lichaam, de emoties, seksualiteit, energie – alles is heilig in de ogen van een Tantra beoefenaar. Â
Tantra is geen vorm van hedonisme, het is niet een ‘spiritueel’ excuus voor het najagen van verlangens of genot. Het is een spirituele weg waarin elke ervaring kan leiden tot transformatie. Spirituele bevrijding volgens de methode van Tantra ontstaat niet door onthechting en zuivering, maar door het leven volledig en vol bewustzijn te accepteren. De beoefening van klassieke Tantra bestaat uit het doen van fysieke oefeningen, ademhalingsoefeningen, meditatie, maar concentreert zich met name op het gebruik van mantra’s.
Chakra's en Yoga
Hoewel Chakra’s van origine geen onderdeel vormden van de yogabeoefening, worden ze tegenwoordig wel vaak gebruikt. Het kan van waarde zijn om energie centra in jouw lichaam en langs de wervelkolom te visualiseren, als een middel voor betere concentratie tijdens meditaties. Belangrijk hierbij is wel dat je onthoudt dat de toegekende kleuren en betekenissen, emoties en mantra’s niet meer zijn dan dat – toegekend. Gebruik ze als ondersteuning, maar zie ze niet als absoluut of als waarheid.
© 2025 Lieneke’s Yoga Company