Yogafilosofie: De 5 Yama’s
- Yoga met Lieneke
De yama’s zijn de allereerste stap op het achtvoudige pad voor de beginnende yogabeoefenaar. Samen met de tweede stap, de niyama’s, worden de yama’s ook wel de geboden van de yoga genoemd. Het zijn 5 geboden of geloften van de yoga beoefenaar ten opzichte van de samenleving, een ethische en morele basis voor de beoefening van yoga.
1. Geweldloosheid (ahimsa)
Goed gegrond in geweldloosheid, is er een opgeven van vijandigheid in zijn (of haar) aanwezigheid.
De eerste yama is ahimsa, geweldloosheid. Patanjali geeft geen definitie van ahimsa zelf, hij noemt alleen het gevolg van het gevestigd zijn in geweldloosheid: Wanneer je ahimsa eigen hebt gemaakt, geven anderen hun vijandigheid op in jouw nabijheid.Â
Dit is gemakkelijk voor te stellen, want wanneer je in de buurt komt van een persoon die empathisch is, die je vol liefde aanspreekt, die met compassie naar je luistert – dan voel je dat meteen. Een persoon kan zich nog zo vriendelijk en liefdevol voordoen, maar wanneer het onoprecht is, dan draait je maag zich om. Wanneer het echt is, valt er een last van je af en voel je je licht.
Het beoefenen van a-himsa, het je onthouden van geweld, betekent dat je liefde, aandacht en compassie hebt voor alle levende wezens. Ahimsa is het eren van alles dat leeft.
2. Waarheid (satya)
De effecten van acties zijn afhankelijk van de gegrondheid in waarheid.
Het lichaam liegt niet. Je kunt nog zo veel voordeel halen uit leugens, maar ergens in jouw lichaam creëer je hierdoor spanning, pijn of ziekte. Eerlijkheid, het beoefenen van waarheid, is een essentieel fundament voor een goed en gezond leven én voor een spiritueel leven. Hoe meer je oneerlijk bent, hoe verder je van jouw waarheid verwijderd raakt en hoe moeilijker het wordt om de weg terug te vinden. De waarheid is bevrijdend. Probeer daarom altijd eerlijk te zijn.
3. niet stelen (asteya)
Goed gegrond in niet-stelen, komt alle rijkdom tevoorschijn.
Deze Yoga Sutra over niet stelen, asteya, lijkt bijna magisch. Wanneer ik niet steel en me helemaal niets dat niet van mij is toeëigen, dan word ik vanzelf rijk?! Het lijkt net alsof de juiste actie hier beloond wordt met rijkdommen, maar het lijkt me niet dat dit de ware betekenis is van deze sutra. Wanneer je vrij bent van jaloezie, van het verlangen naar andermans bezittingen, dát – die vrijheid – is wat jou rijk maakt.
4. bewegen in een hoger bewustzijn (brahmacharya)
Als een persoon stevig gegrond is in Brahmacharya, verwerft deze Virya.
Brahmacharya betekent ‘bewegen in (charya) hoger bewustzijn (brahma)’. Dit geeft virya: energie, kracht, moed of vitaliteit. Brahmacharya wordt meestal vertaald als kuisheid, zowel seksuele als zintuiglijke onthouding. Dit is naar mijn idee een verkeerde interpretatie dat het begrip van Brahmacharya te kort doet. Brahmacharya is ook geen zelfdiscipline, dat wordt immers gedekt door tapas, de derde niyama in de volgende stap van het achtvoudige pad. Tot slot is het geen energiebehoud, want alleen door het proberen vast te houden van energie, verkrijg je niet méér energie.Â
Het is logisch dat Brahmacharya op deze manier negatief gedefiniëerd wordt, omdat het bijna niet mogelijk is om hier een positieve definitie van te geven. Bewegen in een hoger bewustzijn betekent immers voor iedereen iets anders en het is erg lastig om dit begrip concreet te maken met een bepaald soort gedrag of voorbeelden.Â
Wel geeft het een doel om naar te streven: Brahmacharya betekent dat je je toewijd aan een spirituele weg en het cultiveren van een hoger bewustzijn. Het betekent dat je jouw innerlijke weg volgt.
5. hebzuchtloosheid (aparigraha)
Goed gegrond zijn in hebzuchtloosheid geeft kennis van de reden van de geboorte.
De laatste van de vijf Yama’s is aparigraha. Letterlijk vertaald betekent a-pari-graha niet-méér-pakken. Het betekent dat we niet meer nemen dan we nodig hebben. Meestal wordt dit begrip vrij vertaald als hebzuchtloosheid.
Wanneer je niet meer neemt dan je nodig hebt; wanneer je dusdanig in een staat van balans leeft dat je vrij bent van verlangens naar meer, verkrijg je kennis over het waarom – waarom je leeft. Misschien betekent het dat je inzicht krijgt in waarom je hier op aarde bent, en wat je, of wat we, hier behoren te doen. Want één ding is zeker, we zijn hier niet om de aarde uit te buiten en zo hard mogelijk te werken voor zoveel mogelijk geld en spullen.
© 2025 Lieneke’s Yoga Company