De Yoga Sutra’s van Patanjali. De ‘bijbel’ van de Yoga.
- Yoga met Lieneke
De Yoga Sutra’s bestaat uit 196 versregels, waarin de essentie van de yogafilosofie uiteen wordt gezet. Deze 196 Sutra’s, meer dan 2000 jaar geleden samengesteld door de sage Patanjali, geven informatie over de verschillende stadia in de yogabeoefening, een wereldbeeld, yoga ethiek, oefeningen en meditaties. Deze verschillende elementen zijn afkomstig uit de Samkhya filosofie, Boeddhistische leringen en waarschijnlijk ook oudere wijsheidstradities.
De sutra’s zijn opgedeeld in vier delen (de Pada’s):
Samadhi Pada
Boek 1, de Samadhi Padha, bestaat uit 51 Sutra’s. Hier legt Patanjali uiteen wat yoga is: het stilzetten van de wijzigingen van het denkvermogen. Ons denkvermogen bestaat uit 5 elementen: juiste kennis, onjuiste kennis, fantasie, slaap en geheugen. Deze staten kunnen we beheersen door middel van beoefening en onthechting. Hierop volgen de eerste stadia van Samadhi, diepe concentratie en samensmelting. Isvara wordt geïntroduceerd, als een bijzonder centrum van bewustzijn, vrij van karma’s en klesha’s. “OHM” is zijn/haar aanduider. Door meditatie op deze klank worden we vrij van de obstakels (ziekte, twijfel, wereldgezinheid, etc) en vrij van de pijn en wanhoop die deze obstakels veroorzaken. Patanjali geeft vervolgens meerdere manieren om het denkvermogen te zuiveren. Een zuiver denkvermogen tot slot, maakt weer nieuwe staten van Samadhi mogelijk.
sadhana pada
Boek 2, de Sadhana Pada, bestaat uit 55 Sutra’s. Hier beschrijft Patanjali 2 vormen van yogabeoefening: Kriya Yoga en Ashtanga Yoga. Het doel van Kriya Yoga is het bereiken van Samadhi en het verminderen van de Klesha’s. De Klesha’s zijn onwetendheid, ik-besef, verlangen, afkeer en angst. Het zijn de Klesha’s die Karma’s voortbrengen. Voor de wijze mens is alles pijnlijk, omdat alle ervaringen lijden tot nieuw Karma. Pijn die er nog niet is, moet vermeden worden. We moeten proberen om de verbinding tussen dat wat ziet (de ziener) en dat wat gezien wordt (het geziene), los te maken. De ziener is zuiver bewustzijn en alles wat er bestaat is omwille van dit bewustzijn. Onderscheid kunnen maken tussen natuur en bewustzijn en het verdrijven van onwetendheid, lijdt tot de bevrijding van de ziener. Boek 2 sluit af met de eerste 5 stappen van de Ashtanga Yoga: de morele geboden van de Yama’s en de Niyama’s, Asana, Pranayama en Pratyahara.
vibhuti pada
Boek 3, de Vibhuti Pada, bestaat uit 56 Sutra’s. Het boek begint met de laatste 3 stappen van de Ashtanga Yoga: concentratie, meditatie en Samadhi. Deze 3 samen worden Samyama genoemd. Samyama lijdt tot éénpuntige concentratie. Door Samyama te verrichten op verschillende zaken, komen er vermogens tot ontwikkeling. Deze vermogens lijken positief, maar vormen een obstakel voor Samadhi. Door onderscheid te maken tussen het zuiverste deel van het denkvermogen en het bewustzijn, beheers je alle staten van zijn en verkrijg je alwetendheid. Door zelfs hiervan te onthechten, door het denkvermogen net zo zuiver te maken als het bewustzijn, bereik je Kaivalya, bevrijding.
kaivalya pada
Boek 4, de Kaivalya Pada, bestaat uit 34 Sutra’s. Het vierde boek beschrijft het proces vanaf het ontstaan van de eerste vermogens tot het bereiken van Kaivalya, bevrijding. Meditatie is de manier om het denkvermogen echt te zuiveren. Het loslaten van diepgewortelde patronen en onthechting van het vermogen van alwetendheid, leidt tot de staat van Dharma Meghah Samadhi, waarna de Klesha’s en Karma’s oplossen. De Guna’s hebben hiermee hun doel bereikt en vallen weg. Kaivalya, bevrijding, is de staat die volgt.
4 boeken over de yoga sutra's
Wil je de yoga sutra’s verder bestuderen? Dan wil ik je niet één, maar vier boeken aanraden. Pandit Rajmani Tigunait heeft over elk deel van de Yoga Sutra’s een volledig boek geschreven, met interpretatie van de filosofie vanuit zijn eigen levende traditie.
Het zijn de beste boeken die ik in 20 jaar tijd heb gelezen over de Yoga Sutra’s en hoewel het nooit makkelijke stof zal zijn, is het ook nog eens toegankelijk geschreven. Het eerste boek is ‘The secret of the Yoga Sutra’s‘.
© 2025 Lieneke’s Yoga Company