Alignment en anatomie van de yogahoudingen
- Yoga met Lieneke
Wanneer je de individuele yogahoudingen gaat bestuderen zijn twee onderdelen van belang: alignment en anatomie. Van deze twee is alignment het belangrijkste.
Waarom is dit zo? Zelfs wanneer je verstand hebt van anatomie en de functies van alle spieren in het lichaam kent, dan nog loop je vast wanneer je deze kennis in praktijk gaat brengen. De koppeling tussen anatomie en de yogahoudingen, dat is alignment.Â
Alignment
Alignment, letterlijk uitlijning (van het lichaam), betekent de houding in balans is en energetisch klopt. Wanneer je de juiste alignment hebt gevonden, dan kun je dat voelen. Het effect van de houding kan dan volledig doorwerken in jouw lichaam.
Alignment is het vinden van de juiste acties Ãn de houdingen. Je lijnt het lichaam uit waardoor balanshoudingen licht worden, intensieve houdingen minder kracht nodig hebben en je nooit gaat hangen in houdingen die vragen om veel flexibiliteit.
Een voorbeeld. Hieronder zie je twee uitvoeringen van de hoofdstand. Het is direct duidelijk welke hoofdstand in alignment is en welke niet. Zie jij het verschil tussen deze twee houdingen? Op welke punten kun je de hoofdstand uit aligment corrigeren?
De eerste stap en een van de belangrijkste lessen die je kunt leren als docent is leren zien. Daarmee bedoel ik dat je kijkt naar de uitlijning van de houdingen, écht goed kijkt. Hier wil je kijken naar:
– De plaatsing van haar hoofd.
– De hoek in haar polsen en haar handen.
– De positie van haar schouders.
– Haar schouderbladen.
– De kanteling van haar heupen.
– Haar bilspieren en rotatie in de benen.
– Etc.Â
De tweede stap is weten welke aanwijzingen of welke acties je studenten kunt geven om de verkeerde alignment te corrigeren. In deze hoofdstand zie je dat haar schouders richting haar oren bewegen en dat ze niet op de juiste manier afzet in de grond met haar onderarmen. Wat zeg je om dit te corrigeren?
In de hoofdstand is het niet aan te raden om fysieke adjustments te geven. Ook is het heel lastig om in de hoofdstand zelf alignment de corrigeren.Â
Dit brengt ons bij de derde en laatste stap. Hoe breek je de hoofdstand af in verschillende onderdelen, zodat deze student kan werken aan een goede alignment?Â
– In welke andere houdingen komt deze schouderpositie, beenpositie, kanteling van de heupen, etc. ook terug?
– Welke houdingen kun je geven ter voorbereiding van de hoofdstand om te werken aan een betere basis?
ANATOMIE
Wanneer je helemaal thuis bent in alignment van de houdingen, heb niet meer nodig dan een basiskennis aan anatomie. Wanneer je weet hoe je iemand goed in een houding zet, is het een toevoeging om te weten wat er precies van binnen gebeurt, maar het is geen noodzaak.Â
Kennis van anatomie komt echter wel van pas wanneer er iets niet goed gaat. Bijvoorbeeld wanneer een student een blessure heeft of wanneer iemand vastloopt in een houding.Â
Lang geleden, heb ik in een van de studio’s waar ik werkte een presentatie gehad over anatomie en yin yoga. We kregen een video te zien van een stijve, iets gezette man met een inflexibele rug, die niet zo diep achterover kon buigen. Daarna zagen we dezelfde oefening nog een keer, dit keer uitgevoerd door een jong flexibel meisje die juist heel diep achterover kon buigen. De conclusie die getrokken werd: de botstructuur van de man was anders en belemmerde hem in zijn flexibiliteit.Â
Ik was met stomheid geslagen. Meenden ze dit nu serieus?! Helaas wel. Het idee dat sommige mensen anatomisch gezien bepaalde bewegingen niet kunnen maken en daardoor houdingen niet kunnen, is een hardnekkig excuus geworden voor heel veel mensen.
Nu zeg ik niet dat dit nooit waar is. In 0,2% van alle gevallen is er, misschien, daadwerkelijk iets aan de hand. Maar de man in de video had gewoon stijve schouders (en waarschijnlijk ook een verkeerde techniek).
Hopelijk maak ik hierdoor duidelijk dat een gebrek aan kennis een enorm obstakel kan zijn. Jouw spieren hebben soms jaren nodig om flexibeler te worden. Er zit soms zo veel spanning in de schouders dat het inderdaad voelt alsof je vastloopt en nog geen centimeter winst kan maken. Wanneer je dan toch door gaat duwen kun je zelfs een pijnpunt ontwikkelen aan de voorzijde van de schoudertoppen.Â
Je kunt dit pijnpunt oplossen door studenten te leren dat ze hun bovenarmen uit moeten draaien wanneer ze hun armen boven het hoofd uitstrekken. De Supraspinatus komt namelijk klem te zitten tussen de bovenarm en het schouderdak als je dit niet doet.Â
Eén kleine aanpassing in alignment kan weer vooruitgang geven en blessures voorkomen. Daarnaast is het vooral geduld hebben en de spieren de tijd gunnen die ze nodig hebben om te kunnen ontspannen en verlengen.
Werkboek Alignment en Sequencing
Wil je graag alles leren over de alignment van de yogahoudingen? In Deel 1 van het werkboek Alignment & Sequencing leer je alles over de techniek, alignment én anatomie van de yogahoudingen.
In deel 2 van het werkboek, sequencing, leer je hoe je yogalessen maakt op basis van effect, persoonlijke behoefte en eindhoudingen.
© 2025 Lieneke’s Yoga Company